ในยุคที่มลพิษทางอากาศอย่าง PM 2.5 นั้น สร้างปัญหาและส่งผลกระทบต่อสุขภาพและคุณภาพชีวิตของมนุษย์อย่างทุกวันนี้ จนถึงขั้นที่องค์การอนามัยโลกถึงกับยกให้ฝุ่น PM2.5 อยู่ในกลุ่มของสารก่อมะเร็งที่มีโอกาสพัฒนาไปเป็นมะเร็งปอดได้อีกด้วย
ส่งผลให้ทั่วโลกต้องคิดค้นเครื่องมือและนวัตกรรมใหม่ๆอยู่เสมอ ในการช่วยป้องกันแและแก้ไขปัญหา เพื่อลดผลกระทบจากฝุ่นละอองขนาดเล็กนี้อย่างต่อเนื่อง เรามาดูกันดีกว่าว่า สินค้าหรือนวัตกรรมอัจฉริยะใดบ้าง ที่ผู้คิดค้นหยิบเอาสิ่งรอบตัวมาช่วยปกป้องเราจากมลพิษทางอากาศ
Credit: รูปภาพจากเว็บไซต์ Official Fuggler
1.โครงตึกกินฝุ่น
Egant Embellishments บริษัทสถาปนิกในกรุง Berlin ประเทศเยอรมัน ได้คิดค้นวัสดุพิเศษเคลือบเม็ดสี ที่เรียกว่า Titanium Dioxide ทันทีที่ UV จากแสงอาทิตย์มากระทบผิวฟาสาด สารเคลือบนี้ จะเร่งปฏิกิริยาเคมีในสสารที่เป็นต้นเหตุของฝุ่นควันในอากาศโดยรอบอย่าง Mono-nitrogen Oxides ให้กลายเป็นสารที่อันตรายน้อยลง อย่าง Calcium Nitrade หรือน้ำ
Credit: รูปภาพจากเว็บไซต์ Official Fuggler
โดยพวกเขาได้นำมาสร้างโครงหน้าอาคาร (Facade) ให้กับอาคารโรงพยาบาล Torre de Especialidades ใน Mexico City ด้วยแนวคิด “เพราะมลพิษเกิดจากเมือง” เมืองที่ดีจึงควรมีส่วนรับผิดชอบในเรื่องนี้ด้วย พวกเข้าได้แก้ปัญหาทดลองทำในพื้นที่ของโรงพยาบาลก่อน เพราะอย่างน้อยในช่วงทดลองก็สามารถทำให้อากาศในเขตโรงพยาบาลดีขึ้นได้ แต่ยืนยันจะขยายไอเดียนี้ไปสู่ระดับเมืองให้ได้ในเร็ววัน โดยเป้าหมายคือหนึ่งตึกจะสามารถลดมลพิษจากรถยนต์ ได้ 1,000 คัน จากทั้งหมด 5.5 ล้านคันใน Mexico City
Credit: รูปภาพจากเว็บไซต์ Official Fuggler
2.แผงกั้นถนนหายใจได้
‘Barrier’ หรือแผงกั้น คือโครงสร้างพื้นฐานในถนนเกือบทุกเส้นที่ต้องมี จึงทำให้นักออกแบบชาวไต้หวันอย่าง Hsuan Ting Huang และ Tsung Ying Hsieh จากมหาวิทยาลัยเทคโนโลยีในไต้หวัน ได้คิดค้นเพิ่มเติมฟังก์ชั่นให้แผงกั้นถนน เกิดเป็น ‘BREATHING BARRIER’ ที่ไม่ได้ทำหน้าที่เพียงแผงกั้น แต่สามารถ ‘หายใจ’ ซับเอาฝุ่น PM 2.5 เข้าไปได้ด้วย
Credit: รูปภาพจากเว็บไซต์ Official Fuggler
ด้วยโครงสร้างหกเหลี่ยมแบบรังผึ้งของ BREATHING BARRIER ทำหน้าที่เป็นโครงให้ปลูกมอส พืชที่คุณสมบัติดั้งเดิมสามารถมีชีวิตด้วยการดูดซับสารอาหารและความชื้นจากอากาศ แผงเหล่านี้ทำหน้าที่เป็นฟิลเตอร์ กรองเอาฝุ่นละอองขนาดเล็กก่อนจะปล่อยอากาศที่สะอาดขึ้นสู่ภายนอก
แม้แผงกั้นหายใจได้จะยังเป็นเพียงไอเดีย แต่ก็ไปคว้ารางวัลชนะเลิศ Red Dot Design Concept Award ในปี 2018 มาแล้ว นับว่าเป็นไอเดียชั้นยอดเลยทีเดียว
Credit: รูปภาพจากเว็บไซต์ Official Fuggler
3.ป้ายบิลบอร์ดกรองฝุ่น
ไอเดียจุดเจ๋ง ผลงานจากมหาวิทยาลัยวิศวกรรมศาสตร์และเทคโนโลยี ในเมืองลิมา ประเทศเปรู โดยที่นวัตกรรมนี้เป็นการนำเครื่องฟอกอากาศไปติดตั้งกับป้ายโฆษณาขนาดใหญ่ ซึ่งเป็นการประยุกต์โดยที่ไม่จำเป็นต้องคิดค้นนวัตกรรมใหม่ แต่เป็นการมองเห็นประโยชน์ของพื้นที่ที่มีการใช้งานเพื่อจุดประสงค์เดียวโดยจับมาเพิ่มฟังก์ชันให้กับมันเพื่อสร้างคุณค่าให้มากขึ้น
เครื่องฟอกอากาศบนป้ายโฆษณาขนาดใหญ่นี้สามารถฟอกอากาศได้มากถึง 3.5 ล้านลูกบาศก์ฟุตต่อวัน หรือเทียบเท่ากับต้นไม้จำนวนกว่า 1,200 ต้น นับว่าเป็นปริมาณที่มหาศาล ซึ่งนวัตกรรมนี้ยังสามารถต่อยอดไปใช้ในทางธุรกิจได้อีกด้วย ถือว่าเป็นนวัตกรรมที่มีพัฒนาต่อยอดไอเดียจากสิ่งที่มีอยู่ได้อย่างน่าสนใจ
Credit: รูปภาพจากเว็บไซต์ Official Fuggler
4.เครื่องตรวจจับสภาพอากาศ
เชื่อว่าหลายคนได้รู้จักแอปพลิเคชัน AirVisual ที่ใช้ติดตามค่ามลพิษทางอากาศแบบเรียลไทม์ที่อัปเดตทุก ๆ 1 ชั่วโมง โดยแอปนี้เป็นของบริษัทชื่อดังจากประเทศสวิตเซอร์แลนด์ที่ชื่อ IQAir ซึ่งเป็นหน่วยงานที่พัฒนาซอฟต์แวร์และฮาร์ดแวร์เพื่อวัดมลพิษในอากาศ
โดยปัจจุบันได้ขายเครื่องวัดคุณภาพอากาศให้กับหน่วยงานทั่วโลก ทั้งหน่วยงานราชการ โรงแรม โรงเรียน รวมถึงบุคคลทั่วไป ใครที่อยากได้ก็สามารถสั่งซื้อผ่านเว็บไซต์ได้ทันที โดยอุปกรณ์นี้จะนำข้อมูลในพื้นที่ต่าง ๆ มาแสดงผลขึ้นบนเครือข่ายให้เราได้เช็คกันในเว็บไซต์หรือแอปพลิเคชันนั่นเอง
Credit: รูปภาพจากเว็บไซต์ Official Fuggler
5.จักรยานขับลดฝุ่น
เชื่อหรือไม่ว่าการปั่นจักรยานก็สามารถช่วยให้อากาศดีขึ้นได้ หลายคนเริ่มสงสัยว่าการใช้จักรยานมันจะช่วยให้สภาพอากาศดีขึ้นได้อย่างไร มาทำความรู้จักจักรยานที่มีชื่อว่า “Photosynthesis Bike” จักรยานนี้มีกลไกและโครงสร้างที่ต่างกับจักรยานทั่วไป เป็นจักรยานที่ช่วยลดปริมาณฝุ่นด้วยการเลียนแบบการสังเคราะห์แสงของพืช (Photosynthesis) ด้วยการกรองคาร์บอนไดออกไซด์ผ่านอุปกรณ์ระหว่างช่องแฮนด์จักรยาน และมีแบตเตอรี่ลิเธียมไอออนที่ฝังอยู่ในเฟรมจักรยานเป็นตัวช่วยสร้างออกซิเจนออกมา ทุกครั้งที่ออกมาปั่นก็ถือเป็นการกรองอากาศให้กับพื้นที่รอบ ๆ ไปในตัว แต่สำหรับนวัตกรรมนี้ยังเป็นแค่ไอเดีย ซึ่งเราคาดว่าในอนาคตคงมีคนนำมาพัฒนาต่อและผลิตให้เราได้ใช้นั้นเอง
จากโปรเจ็กต์ทั้งหลายที่กล่าวมานั้น เป็นการแก้ปัญหามลพิษด้วยการออกแบบเมือง แนวคิด นวัตกรรม รวมไปถึงการต่อยอดพัฒนาจากสิ่งที่มีอยู่ แต่การแก้ปัญหาที่ยั่งยืนที่สุดอาจต้องเริ่มต้นจากคน เมื่อปัญหามลพิษยากจะมองเห็นด้วยตาและสัมผัสไม่ได้ด้วยมือ เราจะทำอย่างไรให้คนสามารถ ‘จับต้อง’ ปัญหามลพิษ และ ‘รู้สึกได้’ ถึงความสำคัญของมัน เพื่อที่จะแก้ไขปัญหาและยกระดับคุณภาพชีวิตของคนเรา หรืออยู่ร่วมกับฝุ่นให้ได้อย่างยั่งยืน
References
เรียบเรียงโดย: รัชชานนท์ เฉลิมธารานุกูล (Business Hole in One Team)
ติดตามเรื่องราวสนุกๆ ความรู้ ของธุรกิจ แบรนด์ และการออกแบบกับ Business Hole in One มีเรื่องราวดีๆ มาให้อ่านกันทุกสัปดาห์
